Stary derevjany cerkvi u Rusiniv - 2.časť - cerkov v Ondavki

Unikatnym zastupcjom rusiňskych derevjanych cerkovok byla grekokatolic'ka cer'kov v seľi Ondavka, kotra sja vyznačovala, trojprostornosťov, kotru tvorili samostatny prostory babincja, korabľa i svjatyňi,1 a holovňi zastavanyma turňami nad tyma trjoma časťami cerkvi.2 Taka konštrukcia turňej mala lemkivskyj tvar i posobila malebnym dojmom.1 Nad zapadnym vchodom i doobkola cerkvi, na korabľu nižše - prečnievav dašok – na turňach byv i trojštokovyj. Pid nim byli majstrami vyrizany ozdobny dočečky. Jedna strana babincja mirjala 8 metriv. Štiri hruby dereva tvorili pro dzvony hlavnu nosnu konštrukciju, kotra sja postupni zužovala od štyri-uhlastoho tvaru babincja až do polygonalnoho tvaru čapky turňi nad babincjom. Seredňa časť – korabeľ, byv čerez dva oblaky na južňij sťiňi dostatočno osvitlenyj. V nižšoj časti korabľa chramu byli ženy a peredňa vyšša časť korabľa byla rezervovana pro chlopiv. Pamjati vartajuť i maľunky na vnutrišňich sťinach cerkvi, holovňi scena na severňij stiňi bez oblakiv zobrazujuča Posľiňij sud. Tu na verchu, jak vse je Isus Christos – Sudcja (zobražiňa Mandorla) V jedňij časti vidime peklo, de je dijavol, kotryj z gamby meče oheň na ľudi, kotry suť pozberany do lach 17. storiča. Nad ľudmi je napisano azbukov: “nyemci”, “wengri”, “zsydzi”. V druhij časti nasťinnoho maľunku je nebo: vybrany na prohuľku v raju suť nevoľniky ci raby - Rusiny.1 Ikonostas byv barokovyj, jakbaču z kince 18. storiča z prolomovanov riz'bou z motivom vinohrada. Sičiňskyj piše, že sja pri joho navščivi v cerkvi nachodžali stary bohoslužebny knihy: Jevanhelion (Ľviv, 17. stor.), Oktoich (Ľviv 1739) i Apostol (Ľviv 1772).3 Cer'kov byla od zakladu perebudovana v 1881 roci (holovňi turňi i dachy) a v 1949 roci byla spalena.12

Foto na začatku članku: Risunok cerkvi v seľi Ondavka5

Foto pid člankom:Perebudovana cer'kov v Ondavki.

Vecej informaciji na FB storinci - Disappeared Wooden Churches -

https://www.facebook.com/DisappearedWoodenChurches

Literatura:
1. Myszkovszky Ernõ: Régi fatemplomok, In: Lyka Károly: Művészet. Negyedik évfolyam, 1905, Második szám, s.119-122
2. Myszkovszky Viktor: Holzkirchen in den Karpathen – Die Ondavkaer ruthenische Holzkirche, In: Mittheilungen der K. K. Central – Commission zur Erforschung und Erhaltung der Kunst- und Historischen Denkmale, Wien, 1880, s. LXXI
3. Sičynśkyj Volodymyr: Dřevìné stavitelství na Makovici, In: Národopisný Vìstník Československý roč. XXIX, č.1-2, str. 7-52.
4. Kosť, Marko, Popovec: KARPATSKÁ DREVENÁ CESTA SLOVAKIA
5. Zaloziecky, W.R.: Gotische und barocke Holzkirchen in den Karphatenländern, Wien 1926
6. Sičynśkyj V.: Dřevìné stavby v Karpatské oblasti, Praha 1940
7. Zapletal Florian: Mírošovská dřevěná „cerkov". In: Český lid XXV, Praha 1925
8. Bohumil Vavraušek: Kostel na dedine a v mestečku, Praha 1929
9. І. Пушкар - Б. Ковачовичова-Пушкарьова: Дерев'яні церкви східного обряду на Словаччині. Науковий збірник MУК в Свиднику. Том 5, Пряшів 1971
10. P.R.Magocsi – F.Zapletal: Holzkirchen in den Karpaten. Wooden churches in the Carpathians. Wien 1982
11. Vydra Josef: Lidové stavitelství na Slovensku, Praha 1925
12. S. Kovačevičova: Drevené kostoly na Slovensku, „Národopisný Vìstník Československý“ 7: 1972, z. 1-2

Zdieľať na Facebooku

Русиньска бісїда - Чет

Русиньска бісїда - Чет

Та што або як?

Drabinka - najkrajšie ľudovky z východu

Здружіня інтеліґенції Русинів Словеньска

Радіо про вшыткых Русинів

Лемківске інтернетове радіо

Вікіпедія в русиньскім языку

Вікіпедія в русиньскім языку

У русиньскій верзії є теперь 2837 статей.

Писаня русиньсков азбуков

Камаратьскы сторінкы

Академія русиньской културы в СР

Rusínsky festival Svidník

Ľudová hudba Ondreja Kandráča

Portál slovenskej ľudovej hudby, Internetový obchod s ľudovou hudbou, vydavateľstvo VideoRohal

ZIRS – sekcia molodi.Rusiny

kaviareň a knihkupectvo

Farnosť Stropkov-Bokša

Rusnaci u Panoniji

Ruska Tube

Rusíni.cz - rusínská iniciativa v ČR

Společnost přátel Podkarpatské Rusi

Выберте собі языкову мутацію

Dneska je subota

18. november 2017


Юліаньскый календарь:

5. новéмбер 2017

Мапа реґістрованых хоснователїв Holosy.sk

Писаня документів по русиньскы з Openoffice

Писаня русиньсков кіріліцёв в сістемі Windows 7

Як модіфіковати Firefox, жебы контролёвав русиньскый правопис

Posl´idn´i komentar´i

Баннер про вашы сторінкы

Будеме рады як Голосы спропаґуєте на вашых сторінках через рекламный баннер.

Комунітный портал карпатьскых Русинів

Як бы сьте хотїли вычеряти банеры, контактуйте нас.

Зареґіструйте ся!

Кідь ся хочете актівно запоёвати до дїяня на Holosy.sk і звышыти комфорт у хоснованю сторінок зареґіструйте ся.

Контактуйте нас

Кідь мате вопросы або коментарї, можете нас контактовати через формуларь на сторінках.