Warning: Table './petrios/accesslog' is marked as crashed and last (automatic?) repair failed query: SELECT uid, timestamp FROM accesslog WHERE (path = 'node/3787' OR uid > 0) AND sid = 'c2ef0c3b726f17a68a291fecee8489d8' ORDER BY timestamp DESC LIMIT 0, 1 in /mnt/data/accounts/p/petrios/data/www/holosy/includes/database.mysqli.inc on line 128
Rusal´a, Rusal´a, bohatŷ Rusal´a | Holosy

Rusal´a, Rusal´a, bohatŷ Rusal´a

Na 50. den´ po Velуkodnŷch svjatach vŷchodуt´ svjato Den´ Svjatoj Trojc´i (Sošestvуe Svjatoho Ducha). Pro dakotrŷch grekokatolуkіv svjato Den´ Svjatoj Trojc´i bŷlo už mуnulu ned´il´u - 24.5, no pro druhŷch grekokatolуkіv і pro pravoslavnŷch vŷchodžat´ až na ned´il´u teperіšn´oho tŷždn´a - 31.5. Podl´a toho čі utrуmujut´ gregorіan´skŷj abo julіan´skŷj kalendar´. U Rusуnov s´a toto svjato zve і jak Rusal´a ( Trojc´a, Zelenŷ svjata). Orіgіnalno bŷv svjatom umertŷch, ale svoju prastaru pohansku funkcіju už davno stratуlo. Dnes´ est´ označovan jak svjato zelen´i, rostlуnstvo і sіmbolіzuje bujnu vegetacіju začіnajučoho s´a l´ita. Charakterіstіčnŷm sіmboplom sut´ posvjačenŷ lіpovŷ abo l´iskovŷ konarуkŷ, kotrŷ majut ochrannu funkcіju pered neščasťamі і všŷtkŷm zlŷm. Paraďat´ s´a z nуma domŷ і hospodar´skŷ budovŷ. V cerkvу posvjačenŷ konarуkŷ, zapіchovalі kolуs´ka hospodarŷ do svoëj ornoj zemlу, žebŷ hrad urodu nezahubуv. Rusal´a s´a slavуlo zvŷčajno trу dn´i. Po bohoslužbі v peršŷj den´ svjata obchodžovala procesіja zo zastavamу, іkonamу і svjaščenуkom zemlу, pos´ijanŷ zernom, і svjaščenуk jich svjatуv posvjačenoj vodov. Na medžach sela s´a zakopavav derevjanŷj krуž, kotrŷj mal chranуtу urodu.

V Sulуn´i v subotu neobrabl´alу zemlу, d´ivčata paradуlу chŷžŷ konarуkamу z l´iskŷ, jasen´a, berezŷ і všŷtkŷch lуsťanŷch stromіv. Vіšalу jich і na derevjanŷj povalŷ nad chŷžov, na zarubn´u і oblakŷ. Tak samo pastŷr´a konarуkamу paradуlу chudobu. Okolo rohіv jim uvjazovalу zelene haluzkŷ. Parobcу stavl´alу d´ivčatam pered chŷžŷ vŷsokŷ majkŷ. Postavene majkŷ s´a musуlу zapуtу і prі toj podіji s´a za doprovodu harmonіji rozbіhnula vesela zabava. Partіji molodŷch s´a grupovalу po sel´i. Zabavŷ s´a organіzovalу v porožnŷch chŷžach abo tam, hde ne bŷla velуka famуlіja.
V dakotrŷch selach kolo Bardejova považovalу Rusal´a za holovne svjato pastŷrуv. Pastŷr´a ho oslavl´ovalу v l´isu po dobu tr´och dn´i і nočі. V den´ pered svjatkamу sobі pastŷr´a zrobуlу fіgurуnu čolovіka (džadka) z dereva і solomŷ. Pastrŷja obchadžalу z fіgurуnov všŷtkŷ chŷžŷ і zberalу darŷ (potravуnŷ) pro toho džadka. Čast´ potravуn potіm vŷmіnуlу v korčmі za pal´inku і što zostalo vz´alу zo sobov do l´isa. Každa pastŷr´ska partіja slavуla toto svjato na іnšŷm pl´acu. Dakotrŷ partіji malу zo sobov і hudaka, kotrŷj hraval ku tanc´u. Popularnoj zabavov bŷla pastŷr´ska svad´ba (pastŷr´ske ves´il´a).
Dalšіm sіmbolom Rusal´a bŷla majka - smrečok abo berezka ozdobena farebnŷmу stužkamу. Chlopc´i vedno stavalу majku na pl´acu pered cer´kvov abo v seredуn´i sela. V nočі skoro každŷj chlopec´ postavуv majku d´ivčatu, kotra s´a mu l´ubуla. Tŷm davav v sel´i znatу, že toto d´ivča est´ už zadane. Na dvor´i abo na str´ichі domu d´ivčata s´a dakolу vkazalу і dvі až trу majkŷ, što dakolу velo k bуtc´i medžі chlopc´amу o d´ivča. Po druhoj svіtovoj vojn´i bŷv v dakotrŷch selach tot zvŷk perenesenŷ na 1. maja.
Zvŷkŷ na Rusal´a povjazanŷ zo stavl´anіm majkŷ sut´ obl´ubenoj predlohov kulturnŷch programіv rusуn´skŷch folklornŷch suborіv. Často spіvana est´ spуvanka Ej prуšlу mі Rusal´a:
Ej prуšlу mі Rusal´a, na mіj velуkŷj žal´.
Nemam ja frajira, nemam ja frajira,
Chto mі postavіt maj.

Ej nemam ja frajira, ale ja mam ale brata
Ta vіn mі postavуt, ta vіn mі postavуt,
Choc´ lem z jadl´ivčaka.

Ej nemam ja frajira, ale sobі najdu,
Ked ja dnes´kaj večur, ked ja dnes´kaj večur
kolo korčmŷ zajdu.

V muzуc´i na Holosoch sobі spіvanku možete vŷsluchatу v provedžіn´u folklornіj skupіnŷ Javorіna z Torŷsok.

Іnšu verzіju toj spіvankŷ pіd nazvom Іdut´ mі Rusal´a sobі možete vŷsluchatу v provedžіn´u folklornіj skupіnŷ Jalіnka z Ol´šavіcі. .

Zdieľať na Facebooku

Dneska je nediľa

21. jul 2019


Юліаньскый календарь:

8.юл 2019

Mapa regіstrovanŷch chosnovatel´iv Holosy.sk

Pisan´a dokumentiv po rusin´sky z OpenOffice

Pysan’a rusyn’skov kirilic’ov v sistemi Windows 7

Jak modifikovaty Firefox, žeby kontrol´oval rusin´skyj pravopis

Posl´idn´i komentar´i

Banner pro vašŷ storіnkŷ

Budeme radŷ jak Holosŷ spropagujete na vašŷch storіnkach čerez reklamnŷj banner.

<br />
Komunіtnŷj portal karpat´skŷch Rusуnіv

Jak bŷ s´te chot´ilу vŷčer´atу banerŷ,kontaktujte nas.