Плана надія

Не є правдов, же бы ся Україна односно Підкарпатя все справовала нечестно і недемократічно. Лем то час тырвав барз коротко. Незалежность выголосила в авґусті 1991-го року і в децембрі уж зачінала мати Сталіновы манеры. В році 1992 то лем потвердила. Днесь є тому 25 років.
-

Підкарпатьска Русь была у вшыткых документах екзіловой чехословацькой влады під веджіньом презідента Едварда Бенеша, єднако як і Словакія, декларована як часть Чехословакії. В планах, же по войні буде обновлена Чехословакія, єднозначно раховало ся з тым, же Чехословакія у своїх граніцях, якы были перед войнов, значіть вєдно із Підкарпатьом. О тім, же і народ на Підкарпатю думав єднако як екзілова влада, свідчіло множество вояків, котры в Совітьскім союзі приєднали ся ку 1-му чехословацькому армадному корпусу ґенерала Людвіка Свободы. Же тому так цалком не буде, і же Сталін собі по войні робить претензії на теріторію Русинів, свідчіло уж то, же покля Свободу післали на Долину смерти - Дуклю, Червена армія собі мож повісти по „рівнині“ освободжовала Підкарпатя і такой основала комитеты, котры з „волі народа“, выголошовали, як хотять по войні приєднати ся до Совітьского союзу, конкретно як часть Україньской совітьской соціалістічной републікы.
-
Ніт, то, што може міджі рядками повів Бенеш, же є можливе, кідь ся на то „споєнець“ з Москвы просив, думаючі собі, же ся на то по освободжіню може даяк забуде, собі в Кремлі барз добрі памятали і робило ся вшытко про то, жебы стратеґічный пункт в Европі належав Сталінови. І вшыткы то не мали брати як жертву, котру собі Сталін выбрав, але як подарунок освободительови, навеце з „волі народа“, котрый аж вмерав, так хотів сам іти під Сталіна.
-
Кідь по 1989-ім році окрім чеського націоналісты, председы републіканів Мірослава Сладка, котрый зробив інтересный „перформенс“ у 1991-ім році, кідь на замку Паланок вывісів чехословацькый флаґ зо словами „Підкарпатя є Чехословакія“, нихто з втогдышніх чехословацькых політіків не проявив інтерес рішыти што із Підкарпатьом, хоць з другого боку інтерес быв, было ясно, же люди на Підкарпатю видять свою будучность в складі нововыникнутой Україны. Тото дали явно знати референдумом.
-
Як раз короткый час од выголошіня незалежности по референдум люди на Підкарпатю могли мати надію, же по довгых роках од анексії Сталіном хтось досправды хоче знати їх погляд і буде го акцептовати. Была то плана надія.
-
Хоць Закарпатьска область Україны голосовала єднозначно за незалежну Україну, што ся акцептовало, хоць голосовала за то, жебы была в складі той державы, што ся акцептовало, Київ уж не акцептовав, же область голосовала так само єднозначно за автономію в складі Україны. І доднесь тота бесправность тырвать, хоць ся хтось хоче пхати міджі западны державы, котры фунґують на „дакус іншых демократічных прінціпах“, якы познаме з Києва. Світ мовчав односно той темы втогды, мовчіть і днесь і властно не видить жадны проблемы, жебы Київ не міг быти цімбором за єндым сотолом.
-
Є барз популарне не давати днесь вину Києву, же не выповнив референдум, хоць Криму го втогды выповнив до остатньой точкы. І є барз популарне вшытко, што ся односно той темы днесь спомяне, означіти як русиньскый сепаратізм, як російску провокацію і намагу розбити державу. Лемже оно то має дакілько лоґічных хыб.
-
В референдумі голосовали вшыткы народности жыючі на теріторії Закарпатьской области, не лем Русины. Значіть, якый русиньскый сепаратізм? Голосовали за то, жебы быти в складі Україны. Значіть, якый сепаратізм обще? Но і російска провокація? То предці не быв рік 2014, а 1991. Якбач нихто уж не памятать, же в авґусті 1991-го року мала Москва проблем сама зо собов. Авґустовый пуч, правда, не быв успішный, но Москва мала што робити сама зо собов, жебы єй не перемогли пучісты в даякій другій пробі і не іщі жебы думати на то, як буде голосовати Закарпатьска область дакілько місяців по тім, што тота сама Москва нияк не закрочіла проти Україны і выголошіню незалежности. І в тій сітуації є барз складне увірити тому, же люди в Зкарпатьскій области автономію хотіли, жебы коло „руськых были“, кідь не мож было знати, ці Москва не буде мусити сама рішыти гражданьску войну, як тому зачінало быти в тім часі на іншых постсовітьскых теріторіях.
-
Іщі все і я маю надію, може плану, же Україна буде державов, котра раз і навсе зохабить сталіністічны манеры і буде ся рядити законами. Надію мав і народ, котрый голосовав в референдумі в 1991-ім році. Надія, котру люди вкладалии до новых властей, скінчіла ганьбов. Но ганьбов Києва. Невызнаня Русинів як народности, котре тырвать доднесь, є так само ганьбов Києва. Мовчаня є зясь ганьбов світа. Надія Підкарпатя а тым і Русинів, же знова будуть нормално існовати, у 1991-ім році, тырвала лем дакілько місяців. Ганьба жыє уж 25 років. Но надія і так вмерать остатня.
-
(Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радіа lem.fm.)
-
Петро Медвідь

Zdieľať na Facebooku

Русиньска бісїда - Чет

Русиньска бісїда - Чет

Та што або як?

Drabinka - najkrajšie ľudovky z východu

Здружіня інтеліґенції Русинів Словеньска

Радіо про вшыткых Русинів

Лемківске інтернетове радіо

Вікіпедія в русиньскім языку

Вікіпедія в русиньскім языку

У русиньскій верзії є теперь 2837 статей.

Писаня русиньсков азбуков

Камаратьскы сторінкы

Академія русиньской културы в СР

Rusínsky festival Svidník

Ľudová hudba Ondreja Kandráča

Portál slovenskej ľudovej hudby, Internetový obchod s ľudovou hudbou, vydavateľstvo VideoRohal

ZIRS – sekcia molodi.Rusiny

kaviareň a knihkupectvo

Farnosť Stropkov-Bokša

Rusnaci u Panoniji

Ruska Tube

Rusíni.cz - rusínská iniciativa v ČR

Společnost přátel Podkarpatské Rusi

Выберте собі языкову мутацію

Dneska je sereda

15. august 2018


Юліаньскый календарь:

2. áвґуст 2018

Мапа реґістрованых хоснователїв Holosy.sk

Писаня документів по русиньскы з Openoffice

Писаня русиньсков кіріліцёв в сістемі Windows 7

Як модіфіковати Firefox, жебы контролёвав русиньскый правопис

Posl´idn´i komentar´i

Баннер про вашы сторінкы

Будеме рады як Голосы спропаґуєте на вашых сторінках через рекламный баннер.

Комунітный портал карпатьскых Русинів

Як бы сьте хотїли вычеряти банеры, контактуйте нас.