Декодіфікація

Будьяк бы сьме на Духновіча смотрили, то, же зробив єдну важну хыбу, мусить быти каждому ясне. Же Русины будуть блукати у языковім вопросі і 215 років по його народжіню, то вже не є хыба Духновіча.
-

Духновіч не взяв приклад із словацькых будителів, про котрых народне возроджіня было повязане із кодіфікаційов языка. Він, але і далшы будителі успокоїли ся з тым, же дома бісідуєме, як бісідуєме, і літературу будеме писати языком „іншпірованым“ великоруськым языком. Ани ся не є што чудовати. Кідь смотриме на нашу історію, на вшыткы припады, коли ся меджі Русинами пізніше рішыв языковый вопрос, можеме видіти, же дати нас довєдна і прийти ку даякому рішіню, было майже неможливе. Духновіч і ціла його ґенерація ся так холем не мусили розъїдати коло хаосу меджі Русинами, котрый все при тім вопросі зачне, і котрый бы бізовно зачав і втогды.
-
На зачатку 90-ых років пришов Світовый конґрес Русинів з тым, же треба кодіфіковати язык. Наперед Русины на Словакії кодіфіковали язык, мали поступно слідовати далшы нормы і прийти ся до єдного ціля – нормі общій, койне.
-
Світовый конґрес Русинів втогды быв досправды мотором русиньского руху, котрый мав важность в окремых членьскых державах. Но і наперек втогдышній міцьній позіції конґресу, Русины знова зачали ся справовати так, як все в історії. З окремых норм, котры мали быти на переходный період, стало ся Святе Писмо, з котрого ани йоту не мож взяти ці доповнити. О койне перестала быти діскусія. Або то скінчіло і іншов сітуаційов – выпущаньом норм, тзв. кодіфікацій, як з фабрикы. На єдній теріторії тілько, кілько ся їх лем помістить до єдного великого автобусу. І жебы были тоты кодіфікації обґрунтованы, запроваджаме до них все новы буквы, най видіти, же то наше і то іншаке, як тото ваше.
-
Но резултат є такый, же ся оддалюєме од цілю, котрый быв встановленый на зачатку 90-ых років і робиме меджі собов векшы барьєры, як може были перед тым. І вопросом є, кому тото помагать.
-
Чітаючі дакотры творы людей із Підкарпатя мам докінця почутя, же днесь вже каждый може писати як хоче, а і наперек тому, же уж там было зроблено може пять кодіфікацій, в хыжах за компютерами сидить непораховательне множество кодіфікаторів, котры коло своїх творів діставають просвіченя як што має быти записано, і котру букву бы сьме іщі до языка могли запровадити, жебы звук, котрый они чують, мож было добрі записати.
-
215 років по народжіню Духновіча, котрый може мав найвекшу важность ку тому, жебы міг порішыти вопрос языка, блукаме у тім вопросі, і нихто якбач не хоче попустити зо свого. Но тото блуканя запричінює і то, же народ, котрый не має властной державы, о то складніше може будовати якесь школство, школство, котре бы было єднаке про Русинів, кідьже ся каждый грає на своїм пісочку, і не знаме ся доїднати ани на тім, котры і кілько букв має наш алфавіт.
-
215 років по народжіню Духновіча мусиме глядати і найти таку важну силу, котра бы свойов важностьов меджі Русинами знала діріґовати так, жебы співали вшыткы єднако. Жебы ся холем до той єдности пустили. Покля тов силов днесь не є Світовый конґрес Русинів, або і є, але з той задачі резіґновав, пак нам треба глядати далше.
-
Кажда нова норма, котра слідує лем выліпшіня самой себе, або є лем формов сатісфакції авторам самым, не є кодіфікаційов, а декодіфікаційов языка, котрый вже раз быв кодіфікованый. І така декодіфікація языка веде лем ку єдному: декодіфікації народа, котрый ся може навсе розділити на основі самолюбых амбіцій пару людей.
-
Статя была написана як коментарь „Вступне до контроли“ лемківского радія lem.fm.
-
Петро Медвідь

Zdieľať na Facebooku

Русиньска бісїда - Чет

Русиньска бісїда - Чет

Та што або як?

Drabinka - najkrajšie ľudovky z východu

Здружіня інтеліґенції Русинів Словеньска

Радіо про вшыткых Русинів

Лемківске інтернетове радіо

Вікіпедія в русиньскім языку

Вікіпедія в русиньскім языку

У русиньскій верзії є теперь 2837 статей.

Писаня русиньсков азбуков

Камаратьскы сторінкы

Академія русиньской културы в СР

Rusínsky festival Svidník

Ľudová hudba Ondreja Kandráča

Portál slovenskej ľudovej hudby, Internetový obchod s ľudovou hudbou, vydavateľstvo VideoRohal

ZIRS – sekcia molodi.Rusiny

kaviareň a knihkupectvo

Farnosť Stropkov-Bokša

Rusnaci u Panoniji

Ruska Tube

Rusíni.cz - rusínská iniciativa v ČR

Společnost přátel Podkarpatské Rusi

Выберте собі языкову мутацію

Dneska je sereda

15. august 2018


Юліаньскый календарь:

2. áвґуст 2018

Мапа реґістрованых хоснователїв Holosy.sk

Писаня документів по русиньскы з Openoffice

Писаня русиньсков кіріліцёв в сістемі Windows 7

Як модіфіковати Firefox, жебы контролёвав русиньскый правопис

Posl´idn´i komentar´i

Баннер про вашы сторінкы

Будеме рады як Голосы спропаґуєте на вашых сторінках через рекламный баннер.

Комунітный портал карпатьскых Русинів

Як бы сьте хотїли вычеряти банеры, контактуйте нас.